ga naar de navigatie ga naar de inhoud

Opgelet!Schijnbaar begrijpt uw browser geen Cascading Style Sheets of u hebt e ondersteuning voor CSS uitgeschakeld. Dat is niet erg, maar besef dat u momenteel een andere lay-out ziet dan de ontwerpers van deze site bedacht hebben.

Een site over Vlaamse overheidscommunicatie
 

Over de vernieuwing van het communicatievak in het netwerken-tijdperk

Vijf specialisaties voor de communciatie-adviseur die ook zelfverzekerd online werkt, door Renata Verloop tijdens het DNCP event in Dordrecht 2014-11-06.

De Nieuwe Communicatieprofessional (DNCP) is een Belangrijke Blog van twee gedreven Nederlandse dames die ons vak willen vernieuwen: Renata Verloop en Marije van den Berg; we citeerden ze al eerder op deze blog. Op 2014-11-06 bouwden ze in Dordrecht een feestje onder vakgenoten, en brachten ze er zelf twee pertinente presentaties. Er werden ook twee boeken onder de aandacht gebracht van de aanwezigen. Als u op deze woorden klikt, vindt u hun verslag en dat van Irene Jansema;  hieronder volgt ons verslag.

Renata Verloop had het over zelfverzekerd adviseren over online communicatie. Ze benadrukte hoe je vandaag geen communicatie-adviseur kunt zijn zonder dat je méé bent met het online gebeuren, met noties als "conversie-optimalisatie", "usability" of "responsive design" en dergelijke meer. Online kunnen we allang niet meer benaderen als een distributiekanaal in eigen beheer: er is meer dan de eigen website. Haar belangrijkste advies: kijk niet naar de tools of producten, maar naar de trends (bv. niet Netflix of Über zelf maar hoe zulke fenomenen het landschap veranderen), en focus op het menselijke aspect. Zorg bv. voor warme teksten die uit de systemen rollen, weet hoe je ook online contacten tussen mensen kunt bevorderen, en stel vanuit die kennis ook vaak de waaromvraag aan je opdrachtgevers. Want temidden van al die technologie, die overigens steeds eenvoudiger wordt, kunnen mensen veel waarde toevoegen (dia 10). Voorwaarde is wel dat je kennis van zaken hebt (dia 12). Die haal je nog het meest uit doén (ga desnoods bloggen voor de vereniging waar je privé lid van bent) en uit zelf de impact ervaren (probeer elk platform 's uit, met name de mobiele).

Verloops beschrijving van nieuwe communicatiespecialisaties (haar dia 8 is de illustratie hierboven) rijmt overigens met de rollen die in de merkcoherente perskamer ("brand newsroom") van tel zijn, en met wat we noteerden tijdens EuroIA 2014 (verslaggeving volgt). Opvallend: in Nederland is er nu een vakvereniging voor community managers met een eigen beroepsprofiel.


Marije van den Berg had het dan weer over hoe je de energie van netwerken kunt benutten en als communicatie-adviseur een cruciale rol kunt spelen in netwerken of in het bouwen eraan. Want er gebeurt meer in netwerken dan in instituties. Communicatieprofessionals mogen zich even verantwoordelijk voelen voor het netwerken van relevante stakeholders als voor de doelgroepen die ze willen bereiken. Dat is ook heel leùk. Beleidsmakers hebben vaak een al te kleine gereedschapskist en communicatieprofessionals kunnen helpen over de drempel van het eigen proces of het eigen gelijk te stappen. Dat kan door vragen te stellen als "zullen we iemand zoeken om" of andere vormen van coaching. Essentieel is alvast "nieuwsgierig af te dalen": intern in de organisatie, maar ook door een positie te verwerven in bestaande externe netwerken, of je ertoe te leren verhouden. Je moet je daar terug inburgeren, als het ware: wat speelt daar, hoe werken ze samen en wat kan ik eraan toevoegen? Je moet blijvend in vraag stellen "wat valt er hier nog te doen" qua helpen of leren.

Een "faciliterende overheid" kan ook netwerken leveren, en communicatieprofessionals kunnen daarbij ook focussen op de terugkoppeling & het lerende vermogen organiseren, het leveren van content in een taal die iedereen in het netwerk begrijpt, ... Dingen hardop doen, communicerend, zorgt er ook voor dat mensen terug kunnen aanhaken, de ontwikkelingen kunnen zién waarvoor ze zgn. moeten openstaan. Bestaande netwerken functioneren niet altijd optimaal, hoe kan dat beter, hoe til je dat over drempels? Daar is veel behoefte aan en dat blijft, maar de vorm hoeft niet altijd een tekst te zijn! Contact bevorderen kan ook door ontmoetingen te organiseren of in andere werkvormen. [We moeten daar koningen en koninginnen van worden.] Het ultieme doel is uiteindelijk een communicatieprofessional te worden voor die buitenwereld, vanuit een goede kennis van wat de doelen en middelen van de eigen organisatie zijn. Waarbij je intern ook inzichtelijk maakt wat je doet, hoe dat rendeert en hoeveel uren dat kost.

Van den Berg schetste acht kenmerken van netwerkdesign (dia 7) en gaf ook als caveat mee niét te wachten "tot de organisatie netwerkend werkt"! Op de Inspiratiedag Participatie op 2014-12-09 in Brussel komt Marije van den Berg een keynote speech geven én de case van Stadslab Leiden toelichten. Belangrijke les daaruit: zorg dat er van elke actie van je netwerk of beweging of organisatie ook altijd een spoor is: een verslagboekje, maar ook ankerpunten online, materiaal dat kan worden gedeeld. Laat de info stromen als olie in je netwerk. Doe dat structureel in elk project.


Gedragsexpert Gerald Morssinkhof kwam vertellen over de inhoud van zijn "Het fundament - het vak communicatie in 5 vragen en antwoorden" (Den Haag: De Communicatiepraktijk 2014-06, ISBN 9789081778435, 108 blz., inhoudstafel hier raadpleegbaar). Die vijf vragen zijn:

  1. Waar zijn wij van? Kernbegrippen: identiteit, positionering, relatie, reputatie plus.
  2. Waaraan dragen we bij? Over waarde creëren voor de eigen organisatie, andere stakeholders en de samenleving.
  3. Hoe werkt communicatie? Sleutelwoorden: belofte, contactmoment, waarmaken.
  4. Hoe werken wij? Gericht en systematisch werken volgens een analyse-advies-aanpak die ook inhoudelijk geladen is. (Het klassieke communicatieplan is teveel een logisch-procedureel instrument.)
  5. Hoe organiseren wij de communicatie? Volg de organisatievorm. 

Tijdens zijn presentatie in Dordrecht op 2014-11-06 focuste Morssinkhof op hoe we in ons vak bij de tijd moeten blijven, en dat is volgens hem minder meewaaien met de waan van de dag en meer bezig zijn met het collectief fundament waarop de vele variaties vorm kunnen krijgen. Waar is de fascinatie voor het verschijnsel communicatie, de empathie, het contact? Wat verenigt, wat helpt verder, wat maakt blij, wat is relevant en betekenisvol?

Zijn we niet te procedureel gericht geraakt en sturen we niet te veel communicatie uit waarvan we denken dat die belangrijk is maar waar de ontvanger zelfs niet mee bezig is? Moeten communicatieprofessionals niet aantrekkelijker worden voor de mensen voor wie ze werken, met wie ze samenwerken? "Je zult iets moeten toevoegen wat anderen niet kunnen (= onderscheiden) + je kunt in dit vak alleen tot je recht komen door niet meer van alles te zijn - vandaar specialist."

Gerald Morssinkhof: "De zin die de essentie van mijn boek verwoordt, luidt: communicatie bevordert zakelijk relevant en betekenisvol contact tussen een organisatie en haar stakeholders. De kern is contactbevordering. Dat doen we vanuit de missie, de ambities van de organisatie. Dat contact bevorderen we door af te stemmen op de omgeving en keuzes te maken in de positionering van de organisatie / het project, passend bij de identiteit van de organisatie. Zakelijk relevant handelen legt direct een link met dat je het niet vrijblijvend doet. En betekenisvol willen zijn legt een link met de leefwereld en belangen van de stakeholders. (...)

Strategie wordt tastbaar in de uitvoering en de uitvoering geeft inhoud aan de strategie. Wanneer beide gescheiden zijn in een organisatie dan zie je dat vaak terug doordat de organisatie haar beloften in het contactmoment niet waarmaakt." U leest er meer over in het interview dat Marije van den Berg afnam van Gerald Morssinkhof op de DNCP-site (gepubliceerd op 2014-10-03).


De erg ervaren communicatieman Karel Winkelaar bracht in Dordrecht een presentatie over BLIJ zijn in het communicatievak, gebaseerd op zijn stevige boek "De communicatieadviseur (op een strategische positie in de organisatie)" (Amstelveen: Leporello 2013, ISBN 9789079624072, 486 blz., 2e druk, inhoudstafel hier raadpleegbaar). BLIJ staat voor:

  • Bondgenoot (van de beleidsmaker)
  • Leergierig (mee met de tijd, met de mensen)
  • Inventief (vanuit verantwoordlijkheid nemen voor de uitdaging en de uitvoering)
  • Jureerbaar (op wat de organisatie als een succes beschouwt). Dat is een breder woord dan meetbaar. De return on investment meten is belangrijk, maar hoe goéd was de klus die je klaarde in de ogen van die anderen, inclusief de mensen met wie je werkt?

Opvallende uitspraak: "verbinden zonder verzilveren blijft een lege kreet"Winkelaar publiceerde er hier een apart artikel over (en ook eentje hier). In zijn presentatie, in zijn boek en op zijn website lijst Karel Winkelaar ook twee rake Top 10s op: die van de frustraties van communicatie-adviseurs over hun opdrachtgevers en de organisatie waar ze werken, én die van de opdrachtgevers over communicatie-adviseurs. Touché en zeer leerrijk.


En op maandag 17 november presenteert de Vlaamse vereniging voor overheidscommunicatie Kortom z'n eerste boek "De converserende overheid (Het begin van een nieuwe overheidscommunicatie)" (Tielt: Lannoo Campus 2014-11-17, ISBN 9789401421249) tijdens het gelijknamige congres in het Vlaams Parlement. Het werd geschreven door verschillende van z'n (ex) bestuursleden.

Met het boek biedt Kortom ambtenaren en politici een handreiking om de transitie naar converserende overheden in te zetten. De burger is ondertussen immers een goed geïnformeerde klant die een kwaliteitsvolle dienstverlening verwacht. Hij gaat in dialoog met overheden en overheidsorganisaties. Hij wil helpen en ideeën aanreiken. De burger heeft vertrouwen in performante en transparante overheden. De opkomst van het internet gooide de leefwereld van mensen en de relatie van burgers tot overheden overhoop. Sociale media hebben die (r)evolutie versterkt. Overheden hebben niet langer de controle over de communicatie. Burgers praten mee en willen gehoord worden.

Overheden moeten observeren en luisteren. Meer zelfs: elke medewerker van een overheid is betrokken partij. Communicatiemedewerkers , informatieambtenaren, klachtenbehandelaars kunnen dit werk niet langer alleen doen. Zij worden adviseurs en ambassadeurs voor hun organisatie en coachen hun collega’ s in de ultieme klantgerichte benadering. Het management en alle medewerkers zijn verantwoordelijk voor een optimale dienstverlening. De visie en de strategie van overheidsorganisaties wordt grondig bijgestuurd, nieuwe profielen worden aangetrokken en opgeleid, medewerkers worden gekoesterd. Tevreden medewerkers zorgen voor tevreden klanten.

We bespreken het boek hier zeer binnenkort in onze eerstvolgende blogpost! En uiteraard hadden we zelf al een belangrijke blog over de vernieuwing van ons vak: www.toecomst.com.


Pagina afdrukkenTip een collega over deze pagina
Gepubliceerd op 14 november 2014. Laatst gewijzigd op 29 maart 2017

Discussie

Geen reacties tot nu toe.

(Alle reacties zullen met de naam van de afzender gepubliceerd worden)

:


: